Nghịch lý thay, với tiến trình phát triển vượt bậc của tiến bộ khoa học công nghệ, thế nhưng con số người đau khổ vẫn không ngừng tăng lên. Khoảng cách giữa kẻ giàu người nghèo trên hành tinh của chúng ta còn đang ngày mỗi gia tăng. Theo các báo cáo của Tổ Chức Sức Khỏe Thế Giới cho biết, có gần 2 tỷ người đang chịu đau khổ bởi nhiều dạng bệnh lý khác nhau, nghĩa là gần 1/3 dân số nhân loại đang đau đớn quằn quại. Về sức khỏe tâm lý, tình hình cũng không mấy khả quan hơn, vì tỉ lệ những cuộc khảo cứu tâm lý lẫn tâm thần cho thấy cứ tăng cao hơn bao giờ hết. Bức tranh toàn cảnh về sức khỏe con người, càng bị tổn thương hơn với một sức gia tăng chóng mặt trong các vụ tự tử, những lần trải qua bạo lực công khai và nằm trong tình thế di cư bắt buộc của con người.
Khoảng 40 năm trước, một cụm từ được đúc kết để diễn tả những gánh nặng lớn này của con cái Thiên Chúa là: “Thập giá của thế giới chúng ta”. Ngày nay, nó vẫn còn rất phổ biến với nhiều người khi dùng thuật ngữ “chịu đóng đinh” cho bất cứ ai chịu đau khổ trong bất kỳ dạng thức nào.
Cha thánh Phaolô Thánh Giá chúng ta, không bao giờ lướt qua trên nghịch cảnh nào của bất cứ ai cần đến. Tình thương thiết thực của thánh Phaolô dành cho những người thiếu thốn trong thời đại của ngài, là một đặc tính nổi bật của thánh nhân. Bất chấp nhu cầu bản thân, ngài đã chia sẻ với những người gặp khó khăn và khuyên dạy con cái mình thực hiện điều đó.
Vậy thì, theo tiêu chuẩn đức ái Kitô giáo, cốt lõi nhất về đặc sủng Dòng Thương Khó Chúa Giêsu mà chúng ta đón nhận từ Đấng Sáng Lập chúng ta là gì? Một vài suy tư sau phần nào sẽ trả lời cho thắc mắc trên.
“Ai muốn theo tôi...” Nhiều Kitô hữu đã từng đọc qua hoặc nghe qua những lời sau của Chúa Giêsu trong Tin Mừng theo thánh Matthêu 16, 24 hoặc Tin Mừng theo thánh Máccô 8, 34: “Ai muốn theo tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo”. Trong Tin Mừng thánh sử Luca 9, 23, Chúa Giêsu cũng nói cách tương tự, “Ai muốn theo tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình hằng ngày mà theo”.
Có lẽ, chúng ta đọc những lời này quá vội vàng mà không suy gẫm nó. Đó có thể là chúng ta chạy trốn Thánh Giá, ngay cả chẳng hề để ý đến lúc chúng ta hành động. Sự trốn chạy Thập Giá là điều hiển nhiên thường tình và luôn có, vì suốt hơn 2000 năm qua, những người xưng mình là Kitô hữu, đơn cử như những người theo Chúa Kitô, cũng chẳng muốn đón nhận điều gì từ các thập giá, đau khổ, sầu thương, đớn đau, bệnh hoạn tật nguyền, phiền não hay bất cứ điều gì tương tự.
Điều thực sự đáng chú ý là những lời Chúa Giêsu làm nổi bật lên rằng, đó là những điều kiện đòi buộc của những kẻ bước theo Ngài. Đức Giêsu rất dứt khoát. Ngài không hề nói, “Ai muốn theo tôi, hãy đến cùng tôi, anh em sẽ chẳng bao giờ chịu đau khổ”. Hay Ngài cũng không mời gọi, “Ai muốn theo tôi, sẽ chỉ biết đến những lúc thuận lợi mà thôi”.
Song le, chẳng mấy ai chọn thập giá mà ít nhiều lại chọn khước từ chính mình. Ngược lại, ngày nay nhiều nhà tâm lý sẽ nói rằng, ‘cái tôi’ cần được củng cố và xây dựng bằng lòng tự tôn, đây là một vấn nạn thách đố lớn nhất của thế giới hiện đại.
Tuy nhiên, Ngôi Lời hằng hữu của Thiên Chúa, Đấng Sáng Tạo vũ trụ và muôn vật gồm tất cả những gì nó chứa trong đó – Đấng vẫn luôn gìn giữ mọi Kitô hữu, tuyên bố: “Ai muốn theo tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo”.
Chúng ta nên tin ai? Tâm lý học hiện đại hay Đấng đã tạo dựng nên chúng ta, sáng tạo chúng ta từ hư không? Đâu là tri thức vĩ đại hơn cả? Đấng Khôn Ngoan nhập thể hay những tuyên bố mới nhất của khoa học con người? Chúng ta nên tin vào Đấng Sáng Tạo hay những tạo vật được tạo dựng bởi Thiên Chúa, tin vào Đấng là Chân Lý vĩnh cửu, bất biến hay tin vào niềm tin thời thượng?
Ngay lúc này, có lẽ chúng ta nhận ra rằng, chúng ta đang bị ràng buộc trong một hoàn cảnh khó nắm bắt và không biết phải chọn lựa điều gì. Điều này, phần lớn là do chúng ta được giáo dục phải chạy trốn khỏi đau khổ, vì nó làm tổn hại đến hạnh phúc chúng ta. Chúng ta không tự hỏi, tại sao Thiên Chúa lại cho phép đau khổ xuất hiện? Chúng ta cũng chẳng tự vẫn lương tâm mình, đâu là lý do mà một số người phải chịu đau khổ? Có vẻ như chúng ta phải kế tục đặc tính bề ngoài của sự trốn chạy, như các loài vật phải chịu ảnh hưởng bởi lạc thú và đau đớn. Thực tế là, đơn giản chỉ cần nhìn vào thành quả khoa học vĩ đại, được thể hiện bởi phổ biến các loại thuốc an thần và thuốc giảm đau.
Nghịch cảnh sẽ chẳng được cải thiện hơn nếu chúng ta cố gắng mở rộng hiểu biết ra, hơn là trốn chạy đó sao? Chạy trốn chẳng phải là phản ánh phần đa sự hèn nhát của chúng ta đó chăng? Hãy nghĩ đến những người đã hi sinh mạng sống mình vì tình yêu cho Chúa Giêsu Kitô; hãy nghĩ về những người đã cam chịu những đau đớn nhiều vì tình yêu của Ngài. Hãy tưởng nhớ tới những kẻ đã bước theo lời mời gọi của Chúa Giêsu để đưa đến kết quả chung cuộc:
“Ai muốn theo tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo”
Đó là lời mời gọi mà chúng ta, những tu sĩ Dòng Thương Khó Chúa Giêsu đã nghe và đón nhận.
Từ: Nguyệt san Dòng Thương Khó Chúa Giêsu,
Nguyên tác: The Passionist Charism, 300 years of the Passionist Mission
Nhà Mẹ Dòng Thương Khó: Curia General
Việt ngữ: Phaolô Antôn Cầu C.P
