ĐỨC MẸ SẦU BI – LINH ĐẠO THƯƠNG KHÓ BỔN MẠNG HỘI DÒNG

ĐỨC MẸ SẦU BI – LINH ĐẠO THƯƠNG KHÓ
BỔN MẠNG HỘI DÒNG

1. Đức Mẹ Sầu Bi và Bảy Sự Thương Khó
Việc tôn kính Đức Maria trong những đau khổ của Mẹ đã có từ lâu trong truyền thống Kitô giáo và phát triển mạnh vào thời Trung cổ. Đặc biệt, Dòng Tôi Tớ Đức Mẹ đã góp phần phổ biến lòng sùng kính Bảy Sự Thương Khó của Đức Maria.
Bảy sự thương khó thường được kể là: lời tiên báo của cụ già Simêon; cuộc trốn sang Ai Cập; việc Đức Giêsu bị lạc mất trong Đền Thờ; cuộc gặp gỡ Đức Giêsu trên đường Thập Giá; Đức Maria đứng dưới chân Thập Giá; việc đón xác Đức Giêsu từ Thập Giá; và việc mai táng Người.
Tất cả những đau khổ ấy được báo trước trong lời của Simêon: “Một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn bà” (Lc 2,35). Nhưng đỉnh cao của sự đau khổ là dưới chân Thập Giá, nơi Tin Mừng thánh Gioan viết: “Đứng gần thập giá Đức Giêsu, có thân mẫu Người” (Ga 19,25).

2. “Mẹ đứng” – Stabat Mater
Có lẽ chỉ một động từ trong Tin Mừng cũng đủ diễn tả cả linh đạo của Đức Mẹ Sầu Bi: MẸ ĐỨNG.
Mẹ không bỏ chạy. Mẹ không phủ nhận đau khổ. Mẹ không thể cứu Con khỏi cái chết. Mẹ cũng không có một lời giải thích nào cho tất cả những gì đang xảy ra. Mẹ chỉ đứng đó.
Nhưng sự đứng đó không phải là thái độ thụ động. Đó là sự trung thành của tình yêu.
Có những đau khổ trong cuộc sống chúng ta có thể giải quyết. Nhưng cũng có những đau khổ không thể sửa chữa: cái chết của người thân, bệnh tật kéo dài, một gia đình đổ vỡ, một người trẻ đi sai đường, một thất bại trong đời sống hay trong ơn gọi, tuổi già và sự bất lực.
Trong những hoàn cảnh ấy, chúng ta thường muốn tìm một lời giải thích ngay lập tức. Nhưng Đức Maria dạy chúng ta rằng không phải lúc nào cũng cần hiểu hết. Có những lúc điều quan trọng nhất không phải là giải thích, mà là hiện diện; không phải là tìm cách nói thật nhiều, mà là biết ở lại trong tình yêu.

3. Linh đạo Thương Khó: Thấy – Đến gần – Ở lại
Điều này rất gần với linh đạo của thánh Phaolô Thánh Giá. Ngài không tìm kiếm đau khổ vì đau khổ, nhưng say mê Đức Kitô nghèo khó và chịu đóng đinh. Ngài nhìn lên Thập Giá để kín múc tình yêu của Thiên Chúa và muốn được kết hợp với Đức Kitô trong cuộc khổ nạn của Người.
Đối với thánh Phaolô Thánh Giá, Thập Giá không phải là sự tôn vinh đau khổ. Thập Giá là nơi tình yêu đi đến tận cùng.
Đức Maria cũng vậy. Mẹ không đứng xa Thập Giá. Mẹ đứng gần. Chính ở đây chúng ta có thể cô đọng LINH ĐẠO THƯƠNG KHÓ trong ba chuyển động: Thấy – đến gần – ở lại.
Thấy người đau khổ và không làm ngơ.
Đến gần người đau khổ thay vì đứng xa.
Ở lại với họ ngay cả khi không thể giải quyết vấn đề.
Đó cũng chính là logic của lòng thương xót Kitô giáo.

4. Đức Maria – mẫu gương cho người sống linh đạo Thương Khó
Đức Maria dưới chân Thập Giá là hình ảnh rất đẹp cho đời sống của người tu sĩ Thương Khó. Mẹ hoàn toàn bất lực trước đau khổ của Con. Mẹ không còn quyền lực, không thể thay đổi bản án, không thể ngăn cái chết. Nhưng Mẹ còn một điều mà không ai có thể lấy đi: tình yêu trung thành.

Người sống linh đạo Thương Khó cũng được mời gọi mang trong mình ký ức sống động về cuộc Thương Khó của Chúa Kitô – Memoria Passionis. Điều đó không chỉ có nghĩa là nhớ đến những đau khổ của Chúa, nhưng còn là học cách nhìn thấy những đau khổ của con người hôm nay.
Sứ vụ của chúng ta không phải lúc nào cũng là giải quyết được mọi vấn đề. Có những lúc sứ vụ quan trọng nhất chỉ đơn giản là có mặt.
Một người anh em đau bệnh: có mặt.
Một người đang khủng hoảng ơn gọi: có mặt.
Một gia đình vừa mất người thân: có mặt.
Một người già cô đơn: ngồi xuống và lắng nghe.
Một người trẻ mất phương hướng: không vội kết án nhưng kiên nhẫn đồng hành.
Đôi khi chúng ta nghĩ rằng phải có một bài giảng thật hay, một lời khuyên thật đúng mới có thể giúp người khác. Nhưng Đức Maria dưới chân Thập Giá gần như không nói gì. Mẹ chỉ hiện diện. Và sự hiện diện của Mẹ đã trở thành một chứng từ của tình yêu.

5. Sống lễ Đức Mẹ Sầu Bi hôm nay
Lễ Đức Mẹ Sầu Bi mời gọi mỗi người chúng ta sống một linh đạo rất cụ thể.
Đừng chạy – hãy đứng.
Khi gặp đau khổ, đừng vội bỏ cuộc hay chạy trốn. Hãy đứng vững trong đức tin và phó thác nơi Chúa.
Đừng vội giải thích – hãy lắng nghe.
Khi một người đang đau khổ, đừng vội đưa ra lời khuyên hay phán xét. Trước hết hãy lắng nghe bằng một trái tim cảm thông.
Đừng đứng xa – hãy đến gần.
Đừng để người đau khổ phải chịu đau khổ một mình. Hãy bước đến, chia sẻ, đồng hành và ở bên họ.
Trong gia đình, khi người thân đau khổ, chúng ta hãy biết lắng nghe hơn là tranh luận. Trong cộng đoàn, khi một anh em yếu đuối, đừng biến câu chuyện của họ thành đề tài bàn tán, nhưng hãy trở thành người nâng đỡ. Trong đời sống thiêng liêng, khi gặp thử thách, đừng vội nghĩ rằng Thiên Chúa đã bỏ rơi mình. Đức Maria đứng dưới chân Thập Giá nhắc chúng ta rằng: có những lúc chúng ta ở rất gần Thiên Chúa mà vẫn phải đi qua bóng tối.
Và trong xã hội, người sống linh đạo Thương Khó được mời gọi đứng gần những “thập giá” của thời đại: người nghèo, người di dân, người cô đơn, người già, người bị loại trừ, những người đau khổ và những người trẻ đang mất phương hướng.
Tiếp nối hành trình – và bài học nơi Mẹ Sầu Bi
Đức Maria Sầu Bi dạy chúng ta rằng tình yêu đích thực không chỉ là niềm vui khi mọi sự tốt đẹp, nhưng còn là sự trung thành khi mọi sự trở nên đau đớn.
Mẹ đã đứng dưới chân Thập Giá. Mẹ thấy, Mẹ đến gần và Mẹ ở lại. Đó cũng là con đường của người môn đệ Đức Kitô và là cốt lõi của linh đạo Thương Khó.
Xin Đức Maria Sầu Bi dạy chúng ta biết đứng vững khi đau khổ, biết đến gần người đang đau khổ và biết ở lại với họ bằng một tình yêu không bỏ cuộc.
Bởi vì đôi khi chúng ta không thể cất khỏi người khác cây thập giá, nhưng chúng ta có thể giúp họ mang cây thập giá ấy bằng cách không để họ phải mang một mình.

Lm Phanxicô Xaviê Hồ Ngọc Tuấn, C.P.