Lễ Thánh Maria, Đức Mẹ Chúa Trời

Lễ Thánh Maria, Đức Mẹ Chúa Trời

Mẹ Thiên Chúa hay Mẹ Chúa Giêsu

Khi đọc Kinh Kính Mừng, người tín hữu khởi đầu rằng, “Kính Mừng Maria, Đức Mẹ Chúa Trời …” như lặp lại lời sứ thần khi xưa, “Mừng vui lên, hỡi Đấng đầy ân sủng, …” (Lc 1,28). Điều này dường như đã trở thành một thói quen nhưng vẫn có người thắc mắc, Mẹ Maria là Mẹ Chúa Trời, vậy hoá ra Mẹ cũng là Mẹ của Chúa Cha và của Chúa Thánh Thần sao? Câu hỏi này cũng được đặt ra khi chúng ta nhắc đến một trong bốn đặc ân của Maria là Mẹ Thiên Chúa. Theo tiếng Hy Lạp, Θεοτόκος được hiểu là Người Cưu Mang Chúa hay Người Sinh Ra Chúa, để nhấn mạnh đến vai trò làm mẹ của Maria với nhân tính Chúa Giêsu. Điều này không đồng nghĩa là Maria là mẹ thần tính của Thiên Chúa theo nghĩa chung nhưng khẳng định Đức Maria là Mẹ của Ngôi Hai Thiên Chúa nhập thể và Mẹ vẫn đồng trinh trọn đời. Điều này phần nào mời gọi chúng ta nhìn nhận lại vai trò của Mẹ Maria, nhất là trong đặc ân Mẹ Thiên Chúa của ngài. 

Từ trong bài đọc I, chúng ta khó lòng nhận ra điều gì liên hệ đến đặc ân làm Mẹ Ngôi Hai của Mẹ Maria. Thật ra, đây là một đoạn trích nổi tiếng được biết đến là bản chúc lành của tư tế hay nghi thức ban phép lành của dòng dõi A-ha-ron. Đây là lời chúc lành dành cho dân chúng trước khi bước vào hành trình trong sa mạc. Đây cũng là lời chúc lành dành cho mỗi người chúng ta, đặc biệt trong năm mới này. Một lời chúc lành để luôn được bình an trong ánh mắt yêu thương của Thiên Chúa và luôn được Người bảo vệ. Cũng như Đức Mẹ được gọi là Đấng đầy ân sủng, chúng ta cũng mong được tràn đầy Ân Thiên trong năm mới này. Nhất là ơn được rước Chúa vào trong lòng mình mỗi ngày trong đời chúng ta.

Khi đó, chúng ta nhận ra, vai trò làm mẹ của Maria không được hiểu theo nghĩa thuần tuý là Mẹ của con người tên Giêsu, nhưng là Mẹ của Chúa Giêsu. Điều này được loan báo bởi sứ thần và được những người chăn chiên minh chứng. Lời minh chứng này xem ra không giá trị gì lắm, vì các mục đồng chỉ là những người bình thường, những người bé mọn. Thế nhưng, Thiên Chúa đến với con người trong sự đơn sơ khiêm hạ, và những người đầu tiên đến gặp Chúa cũng thật giản đơn như thế. Họ không có vàng, nhũ hương hay mộc dược như các nhà chiêm tinh, quen gọi là ba vua. Nhưng lời chứng của họ đã khiến cho Maria hằng ghi nhớ và suy đi nghĩ lại trong lòng. Họ làm nổi bật lên phần nào vai trò làm mẹ của Maria. Một người mẹ luôn biết lắng nghe và suy niệm để thấu tỏ hơn vai trò của mình, nhất là vai trò làm mẹ, trong kế hoạch của Thiên Chúa.

Quả thế, vai trò làm Mẹ của Maria không dừng lại ở mặt thể lý là Mẹ của Giêsu, nhưng là Mẹ Thiên Chúa. Điều này được nhấn mạnh không phải để tôn vinh Maria nhưng là khẳng định Chúa Giêsu là Ngôi Vị duy nhất, kết hợp trọn vẹn thần tính và nhân tính, nghĩa là Chúa Thật và là Người Thật. Khi đón nhận vai trò làm mẹ, Maria được đặc ân làm Mẹ của người thật và Chúa thật. Có lẽ, chính Maria cũng nhận ra mình là Mẹ Ngôi Hai Thiên Chúa, là Chúa Giêsu, chứ không phải mẹ của Chúa Cha hay Chúa Thánh Thần theo cách hiểu Thiên Chúa Ba Ngôi thông thường. Cũng vì thế, lời Kinh Kính Mừng Maria, Đức Mẹ Chúa Trời cần được cảm nhận theo nghĩa riêng là Đức Mẹ Chúa Giêsu chứ không theo nghĩa chung là Mẹ Ba Ngôi Thiên Chúa. Vậy vì sao không gọi Thánh Maria là Mẹ Chúa Giêsu cho đơn giản, dễ phân biệt? Điều này thật ra không sai nhưng thiếu đi sự bao hàm ý nghĩa sâu sắc về mặt giáo lý và đức tin về căn tính thần linh của Ngôi Hai Thiên Chúa, Đấng Cứu Độ như ý nghĩa cái tên riêng Giêsu của Người.

Nguyện ước sao, chúng ta có thể nhận ra vai trò làm mẹ của thánh Maria, vai trò làm con của Đấng Cứu Độ, để rồi chúng ta cũng nhận ra ân sủng được làm con Chúa của mình. Khi đó, chúng ta sẽ gọi lên một tiếng thân thương, “mẹ ơi, ba ơi” như lời mời gọi của thánh Phao-lô mà kêu lên: “Áp-ba, Cha ơi!” đối với Thiên Chúa là cha chúng ta. Amen!

Tslm. Giuse Đaminh Nguyễn Ngọc Tân, C.P.