Suy Niệm Lời Chúa Thứ Ba Tuần XI Mùa Thường Niên

“Anh em hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em.” (Mt 5,44)

Trong đoạn Tin Mừng hôm nay (Mt 5,43-48), thánh Mátthêu tiếp tục trình bày giáo huấn của Đức Giêsu trong Bài Giảng Trên Núi. Nơi đây, Đức Giêsu không chỉ giải thích về Lề Luật, Ngài tiếp tục mạc khải căn tính đích thực của người môn đệ, căn tính của người Kitô hữu chính là trở nên giống Thiên Chúa Cha. Đức Giêsu dạy rằng: “Anh em hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em.” (Mt 5,44), Ngài mời gọi người môn đệ vượt ra khỏi nguyên tắc “yêu người lân cận” để tiến đến sự “hoàn thiện” như những người con của Chúa Cha.

Trước hết, Đức Giêsu mời gọi người môn đệ “hãy yêu” với thái độ yêu chủ động và mang tính liên tục đối với chính kẻ thù. Trong bản văn Hy Lạp, thánh Mátthêu sử dụng động từ “yêu” – agapate (ἀγαπᾶτε), xuất phát từ danh từ agapē, thuật ngữ thường được dùng để diễn tả tình yêu của chính Thiên Chúa. Đây không phải là thứ tình yêu dựa trên cảm xúc, sự hấp dẫn hay thiện cảm tự nhiên, nhưng là một chọn lựa hướng đến thiện ích của người khác. Vì thế, Đức Giêsu không đòi các môn đệ phải thân thiết với kẻ thù, nhưng mời gọi họ bước vào chính cách yêu của Thiên Chúa, mong muốn điều tốt lành cho người khác, ngay cả khi người ấy đang chống đối hay làm tổn thương mình. Qua lời mời gọi đó, Đức Giêsu muốn mặc khải về một Thiên Chúa là Cha của mọi người. Như vậy, mọi người đều là anh em của nhau. Nên trước khi trở thành kẻ thù, mỗi người đã đều là một thụ tạo được Thiên Chúa yêu thương và muốn cứu độ. Chính vì thế, Đức Giêsu mời gọi người môn đệ vượt lên trên những ranh giới của sự đối nghịch để nhìn người khác bằng cái nhìn của Thiên Chúa. Yêu kẻ thù, không phải vì họ xứng đáng được yêu, nhưng vì họ cũng thuộc về Thiên Chúa.

Sau khi mời gọi mọi người yêu như Chúa yêu, Đức Giêsu mời gọi “hãy cầu nguyện cho những kẻ bắt bớ anh em” (Mt 5,44). Trong tiếng Hy Lạp, động từ “cầu nguyện” – proseuchesthe (προσεύχεσθε) ở đây diễn tả việc cầu nguyện cách thường xuyên và liên lỉ. Đây là cách thực thi tình yêu cụ thể đối với kẻ thù, những kẻ gây ra đau khổ cho mình. Việc cầu nguyện không chỉ là hướng lòng về Thiên Chúa, đó còn là việc đặt người khác trước mặt Thiên Chúa. Chính khi cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi mình, người môn đệ đặt cái nhìn của bản thân dưới lăng kính của Thiên Chúa, nghĩa là vẫn mong điều thiện hảo cho họ. Đó trở thành dấu chỉ của sự tha thứ. Khi cầu nguyện cho người gây ra đau khổ, cũng là lúc trái tim người môn đệ được giải thoát khỏi sự hận thù, được biến đổi để nhận ra tình yêu Thiên Chúa luôn bao bọc mỗi người.  

Qua lời mời gọi “hãy yêu” và “hãy cầu nguyện” không chỉ là một lời giáo huấn về luân lý. Qua đó, Đức Giêsu cũng cho thấy căn tính của người Kitô hữu khác với lối sống của thế gian. Một lối sống tình yêu không dừng lại ở “có qua có lại” nhưng vượt lên khỏi ranh giới của sự đối nghịch, để từ đó phản ánh tình yêu phổ quát của Thiên Chúa. Càng để cho tình yêu của Chúa Cha biến đổi, người môn đệ càng có khả năng yêu thương và tha thứ như chính Đức Giêsu. Đó cũng là đường lối mời gọi mỗi người môn đệ của Đức Kitô “hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48). Sự hoàn thiện mà Đức Giêsu nói đến không hệ tại ở việc không mắc sai, nhưng ở việc để cho tình yêu của Thiên Chúa biến đổi tâm hồn, để học yêu như Thiên Chúa đã yêu.

Lạy Chúa Giêsu, khi ở trên Thánh giá trong lúc hấp hối, Chúa đã tha thứ và cầu nguyện xin Chúa Cha tha thứ cho những người đóng đinh Chúa. Xin cho chúng con biết học hỏi nơi Chúa, nhìn mọi người qua ánh mắt yêu thương của Chúa Cha và luôn ý thức rằng mọi người đều có chung một Chúa là Cha. Xin dạy chúng con biết cầu nguyện cho những ai làm chúng con tổn thương, để trái tim chúng con được giải thoát khỏi hận thù và ngày càng trở nên giống Chúa hơn. Amen.

C.P Sisters