Suy Niệm Lời Chúa Thứ Năm Sau Chúa Nhật Tuần XVI Mùa Thường niên

Làm sao để hiểu dụ ngôn!

Những người theo Chúa có lẽ cũng đã có lần tự hỏi như các môn đệ khi xưa “Sao Thầy lại dùng dụ ngôn mà nói với dân chúng?” khi đọc hay nghe Lời Chúa. Điều này xem ra không quá xa lạ với người Việt, cách riêng những anh chị em người Bắc vì thường không nói trực tiếp mà có những ẩn ý trong từng câu nói. Cách nói gián tiếp này đôi khi tạo nên sự khó hiểu nhưng cũng là một nghệ thuật để người nghe có cơ hội thấu hiểu theo nhiều tầng nghĩa khác nhau. Điều này càng thêm hữu ích khi vấn đề được nhắc đến mang tính nhạy cảm hoặc có tính mầu nhiệm. Vậy làm thế nào để người tín hữu có thể hiểu hơn về những dụ ngôn mà Chúa truyền dạy qua những trang Tin Mừng?

Từ trong bài đọc Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu qua trình thuật của Mát-thêu đã khẳng định rằng người theo Chúa được ơn hiểu biết về các mầu nhiệm Nước Trời. Đây là một ơn đặc biệt mà người tín hữu thường hay bỏ qua, hay đúng hơn, người theo Chúa chưa nhận biết được ơn này. Lý do có thể là người tín hữu được sống trong môi trường đức tin và dần quen với ân sủng của Thiên Chúa mà chưa nhận biết. Thế là, mỗi người quên mất những gì mình đang có và còn được cho thêm mỗi ngày. Để rồi, bỗng có lúc nhận ra mình chẳng có gì, đến cái mình đang có cũng dường như bị lấy đi. Đây cũng là một điểm để người theo Chúa suy gẫm lại đời mình, liệu rằng mình đang sống trong ơn Chúa một cách nhưng không, hay mình đang dần dà mất đi ân sủng vì vô tâm, vô tình bỏ qua?

Suy gẫm về điều này, chúng ta nhận ra lời nhắc nhở của Chúa về lý do Ngài dùng dụ ngôn mà nói với dân chúng. Bởi vì, “họ nhìn mà không nhìn, nghe mà không nghe, không hiểu.” Lúc này, Chúa đã khẳng định: “Lòng dân này đã ra chai đá: chúng đã bịt tai nhắm mắt, kẻo mắt chúng thấy, tai chúng nghe, và lòng hiểu được mà hoán cải, và rồi Ta sẽ chữa chúng cho lành.” Có lẽ, đây cũng là một phần tình trạng của mỗi người theo Chúa vì lắm lúc lòng chai dạ đá, nhiều khi bịt tai nhắm mắt, và không ít lần, từ chối hoán cải mà chưa để cho Chúa chữa lành. Nếu như thế thì mỗi người cần biết suy gẫm lại đời sống đức tin của mình để nhận ra tình trạng của mình đang ở đâu?

Tiếp tục suy gẫm về vấn đề này, dụ ngôn về người gieo giống trở thành một chìa khoá mở ra ý nghĩa của những dụ ngôn khác. Vì lòng người được ví như những mảnh đất tâm hồn được người gieo giống, rộng rãi gieo xuống những hạt giống Lời Chúa. Khi đó, có tâm hồn như vệ đường chai đá, có tình trạng vội vàng chóng qua như đất sỏi đá, có những người bị bóp nghẹt như bị gai nhọn chèn ép. Dẫu có những tình trạng khác nhau như thế, người theo Chúa vẫn tin tưởng và phó thác mình, cũng là một mảnh đất tốt vì mỗi người đều có ơn hiểu biết mầu nhiệm và có phúc lắng nghe, nhìn thấy Lời Chúa và hành động của Ngài. Nhiều ân sủng đặc biệt này, con cái Nước Trời dù có phải sống chúng với con cái ác thần thì vẫn sinh hoa kết trái, vẫn được thu vào kho lẫm trong ngày sau hết.

Hiểu một phần như thế, mỗi người theo Chúa được mời gọi nhìn nhận lại đời sống của mình để nhận ra ân sủng của Chúa đang tràn đầy. Khi đó, mỗi người biết tận dụng ân sủng và thấu hiểu hơn về những dụ ngôn của Chúa. Những dụ ngôn đó không phải để ngăn cản, mà mang lại cơ hội cho những người đang còn chai đá, đang còn lãng quên biết hối cải, biết để cho Lời Chúa chữa lành mình. 

Nguyện ước sao, mỗi người theo Chúa sẽ dần dà thấu tỏ hơn các mầu nhiệm Nước Trời và để cho ý nghĩa của những mầu nhiệm đó được hiện thực hoá trong đời sống của mình.

Tslm. Giuse Đaminh Nguyễn Ngọc Tân, C.P.